Franciszkanie w Pińczowie

Do franciszkańskiego kościoła Nawiedzenia NMP w Pińczowie przybywają ludzie z kraju i z zagranicy. Przyciąga ich tutaj sława cudownego wizerunku Matki Bożej Mirowskiej, która od czterystu lat hojnie udziela łask. W 1577 r. bp Piotr Myszkowski ufundował na Mirowie kościół Nawiedzenia NMP. Świątynię dokończył Ferdynand Myszkowski syn Zygmunta Gonzagi Myszkowskiego w 1619 r. W październiku 1683 r. udało się sprowadzić do Pińczowa franciszkanów, którzy założyli w mieście klasztor i objęli kościół opieką.

Okazały kościół wraz z bogatym wystrojem nie przystawał do założeń prostoty reguły franciszkańskiej. Wierni swej regule franciszkanie, tuż po osiedleniu zmienili jego wygląd. Zrównali wieże kościoła z wysokością dachu, usunęli niektóre dekoracje z fasady i herby Myszkowskich. Świątynia ma wydłużoną czteroprzęsłową nawę zakończoną półkolistym prezbiterium. Fasada – barokowo-manierystyczna z dobudowaną kruchtą. W nawie poprzecznej umiejscowiono dwie kaplice,  kolejne dwie – znajdują się w od strony chóru. Wnętrze zdobi dziesięć ołtarzy barokowych z poł. XVIII w. W ołtarzu głównym znajduje się  krucyfiks z końca XVII w. Za prezbiterium – chór zakonny  z dębowymi stallami. Po prawej stronie nawy poprzecznej – ołtarz św. Franciszka z Asyżu

W kaplicach z kopułami: po prawej stronie: ołtarz Krzyża, po lewej stronie: ołtarz św. Jana Nepomucena. Dalej znajdują się ołtarze: św. Piotra z Alkantary, św. Prospera, św. Antoniego oraz Joachima i Anny - Rodziców Maryi. Cudowny obraz Matki Bożej Mirowskiej wzorowany na Salus Populi Romani z Bazyliki Matki Bożej Śnieżnej w Rzymie, znajduje się po lewej  stronie nawy poprzecznej. Prawdopodobnie namalowanie wizerunku zlecił Zygmunt Gonzaga Myszkowski  ok. 1600 r. krakowskiej pracowni Tomasza Dolabelli, nadwornego malarza władców z dynastii Wazów. Obraz namalowano na deskach. Stojąca Maryja podtrzymuje dzieciątko na lewej ręce. U dołu – postaci św. Stanisława i św.
Wojciecha. Kult Matki Bożej Mirowskiej pielęgnowany przez franciszkanów trwa niezmiennie od stuleci. Początkowo obraz był umieszczony w kaplicy zamku Myszkowskich. W 1683 r. przeniesiono go do kościoła. W 1992 r. skronie Madonny i Jezusa zostały przyozdobione koronami. Pod obrazem, w ołtarzu znajduje się przeszklone tabernakulum, gdzie od 2015 r. odbywa się wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu. W kościele mieści się Kaplica Katyńska, która została poświęcona przez ks. Prałata Zdzisława Peszkowskiego.

Z historii franciszkanów na Mirowie

Do kościoła przylega budynek klasztorny wzniesiony w latach 1686 -1706, z kwadratowym wirydarzem. W klasztorze przez długie lata mieścił się zakład tkacki.  Aż do 1852  r. zakon utrzymywał się z wyrobu sukna przeznaczonego na habity. Funkcje parafialne w kościele pełnili od początku paulini z kościoła pw. św. Jana Ewangelisty w Pińczowie, natomiast franciszkanie, zachowując ducha kontemplacji i modlitwy, służyli im pomocą w pracy duszpasterskiej. Głosili słowo Boże, byli spowiednikami, pracowali również jako nauczyciele w „Akademii Pińczowskiej”.

Ciężkie chwile przeżywał zakon w czasach zaborów i latach wojennej zawieruchy.  Członkowie zakonu angażowali się mocno i aktywnie w działalność patriotyczną. Pełnili również funkcję łączników z emigracją. Nękany przez zaborców częstymi wizytacjami klasztor, egzystował pod groźbą całkowitej likwidacji. Po upadku powstania styczniowego klasztor przyjął formę etatowego, tj. wyjętego spod władzy prowincjała. Powstał tutaj dom dla księży odsiadujących wyroki sądu świeckiego, skazanych głównie za niesubordynację wobec władzy carskiej. W 1908 r. jego pomieszczenia przejęto i utworzono szpital, gdzie do 1943 r. pracowały siostry szarytki. W 1910 r. administracja rosyjska zlikwidowała klasztor.

Franciszkanie powrócili do Pińczowa w 1928 r. W latach II wojny światowej ojcowie znowu śpieszyli ludziom z pomocą. Powstała tu siedziba Rady Głównej Opiekuńczej. W murach klasztoru schronienie znalazło wielu partyzantów. Chociaż
obecnie franciszkanie pełnią zwyczajne funkcje duszpasterskie w parafii (bp Stanisław Szymecki erygował 31 VII 1990 r. parafię, wydzieloną z parafii św. Jana Ap i Ewangelisty. w Pińczowie), starają się zachować ducha franciszkańskiego.

Odpusty: Nawiedzenia NMP – 31 maja;
MB Anielskiej – 2 sierpnia;
św. Franciszka – 4 października;
Niepokalanego Poczęcia NMP – 8 grudnia

Architektura kościoła

Kościół jest budowlą późnorenesansową. W szczycie fasady widać niszę z późnobarokową rzeźbą kamienną N.P. Marii Niepokalanie Poczętej, w częściach bocznych fasady (są to dolne partie dwóch wież kościoła zniesionych po 1684 r) w
głębokich wnękach znajdują się XVII-wieczne malowidła dotyczące życia św. Franciszka. Nad nimi okna arkadowe w dekoracyjnych obramieniach z gzymsami (podobne znajdują się w bocznych ścianach wież). Nad kruchtą podwójne
dwuarkadowe okno w kamiennym obramieniu z dekoracją rozetowo-rośliną. Wieńczący je trójkątny szczyt zawiera ozdobny kartusz z Jastrzębcem.

Wejście do kościoła prowadzi przez kwadratową kruchtę dobudowaną w 1701 r., a stąd przez prostokątny, wczesnobarokowy portal ze starymi drzwiami ozdobionymi intarsją Kolebkowe sklepienie kościoła pokrywa stiukowa dekoracja. W ścianach nawy są dwa rzędy okien we wczesnobarokowych obramleniach. Ołtarz główny jest barokowy; po jego obu stronach są bramki prowadzące do chóru zakonnego. Na drzwiach bramek malowidła: Natan karcący Dawida oraz Faryzeusz i celnik. W polu głównym ołtarza krucyfiks rzeźbiony przez brata Urbana Kitowickiego, na tle obrazu z Matką Boską i św. Janem (w zwieńczeniu obraz Pieta z ok. 1700 r.). Tabernakulum barokowe z ok. 1703. Dwa ołtarzyki w prezbiterium też są barokowe. Na jednym obraz z Chrystusem dzwigającym krzyż, na drugim Matka
Boska Bolesna. Przy prezbiterium od północy jest wczesnobarokowy portal będący wejściem do skarbczyka.
Po obu stronach kościoła znajdują się kwadratowe kaplice: od północy św. Jana Nepomucena (dawniej św. Prospera), od południa Pana Jezusa, (dawniej św. Anny). Na ich kopulastych dachach są kamienne latarnie z figurami świętych. Do tych bliźniaczych kaplic prowadzą z nawy arkadowe wejścia. W kaplicy północnej jest w ołtarzu obraz jej patrona z połowy XVIII w.; kaplica ta była przejściowo zakrystią, grzebano pod nią dobrodziejów kościoła. W ołtarzu kaplicy południowej barokowy krucyfiks z końca XVII w., autorstwa wspomnianego brata Kitowickiego.

Ołtarze boczne pochodzą z połowy XVII w., mają dekorację w stylu regencji. W pierwszym przy prawej ścianie (poczynając od wejścia)jest obraz św. Antoniego Padewskiego z ok. 1747 r. i w zwieńczeniu św. Barbara z ok. 1700; w drugim obraz św. Prospera z 1751 r. i w zwieńczeniu św. Sebastian; w trzecim przy tęczy: Stygmatyzacja św.Franciszka i w zwieńczeniu św. Klara. Po lewej stronie nawy w pierwszym ołtarzu obraz św. Anny Samotrzeć z ok. 1750 r. i w zwieńczeniu św. Józef; w drugim obraz św. Piotra z Alkantary i w zwieńczeniu św. Maria Magdalena z ok. 1700 r.; przy tęczy obraz Matki Boskiej tzw. Mirowskiej z XVII w. z domalowanymi u dołu półpostaciami świętych biskupów Stanisława i Wojciecha; w zwieńczeniu późnobarokowy obraz św. Józefa. Obraz Matki Boskiej zasłonięty jest
na co dzień przedstawieniem Nawiedzenia św. Elżbiety.

Obraz Matki Boskiej Mirowskiej jest najcenniejszym spośród wszystkich w kościele. Na początku XVII w. był on umieszczony w kaplicy zamku pińczowskiego. Gdy przybyli tu reformaci, zostałim ofiarowany do ich kaplicy. Już wtedy podobno przybywali doń pielgrzymi, uważając go za cudowny i słynący łaskami. Składano mu wota i klejnoty. Obraz ten zakupił w Rzymie i przywiózł do Pińczowa Zygmunt Myszkowski, we Włoszech często bywały i nawet Włoszkiem przezywany. Nie wyklucza się też, że wykonał go krakowski warsztat malarski Tomasza Dolabelli. Obraz jest kopią płótna z Matką Boską Śnieżną z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem i unoszącym się Duchem Świętym. Ok. r. 1690 złotnik Wojciech Kaczyński ozdobił obraz, a w XIX w. artysta Arkusiński wykonał srebrne sukienki znajdujące się obecnie w gablocie obok. Gruntowną konserwację obrazu wykonali w 1987 r. specjaliści z ASP w Krakowie.

Z cudownością tego obrazu związane jest pewne dramatyczne wydarzenie z 1738 r. Był nim gwałtowny pożar, który wybuch.na Placach zamieszkałych przez Żydów. Ogień, rozniecony przez silny wiatr, objął cały Mirów i po kilku godzinach zagroził klasztorowi. Ponieważ mimo wysiłków żywiołu nie udawało się opanować, zakonnicy zorganizowali naprędce procesję, na jej czele niosąc obraz z Matką Boską. Wkrótce po jej zakończeniu pożar ustał. Następnego dnia dwaj żydzi opowiedzieli gwardianowi, iż widzieli, gdy procesja wychodziła z kościoła, unoszące się nad nimi trzy osoby: dwóch mężczyzn i kobietę, wzrostem od nich wyższą. Gwardian wyjaśnił, że była to Matka Boska Mirowska, opiekunka kościoła, w towarzystwie dwóch świętych i jej to należy zawdzięczać szybkie zażegnanie niebezpieczeństwa.

Kilkanaście innych znajdujących się w kościele obrazów w barokowych ramach pochodzi z XVII i XVIII w. Barokowa ambona usytuowana jest nietypowo po prawej stronie nawy (wejście na nią prowadzi wąskim korytarzykiem z krużganka na piętrze). Konfesjonały barokowe z intarsją pochodzą z ok. 1700 r. Także intarsjowane ławki wykonane są w stylu regencji. W przedniej części kościoła nad szeroko rozpiętą arkadą balkonową znajdują się XVIII-wieczne organy. Pod arkadą w podłodze jest wejście do niedostępnych dziś grobów klasztornych. Liczne w kościele epitafia i nagrobki przypominają o dawno zmarłych dobrodziejach mirowskiego konwentu. Przyziemia dawnych wież kościelnych zamienione są w kaplice. Południowa jest obecnie poświęcona pamięci pomordowanych na Golgocie Wschodu
Prostokątny dziedziniec przed kościołem otacza mur. Jego zachodni bok jest arkadowym krużgankiem z wnękami na stacje Męki Pańskiej. Będące w nich kiedyś dużych rozmiarów obrazy sczerniały ze starości i stały się nieczytelne. Zabrano je stąd, a we wnęki wmurowano płaskorzeźby. Przed kruchtą stoi kamienny krucyfiks
na kolumnie korynckiej, barokowy z początku XVIIl w. Współczesne figury Matki Boskiej, św. Antoniego i Franciszka wykonał w swym warsztacie J. Piekoszewski. We wnęce muru ustawiona jest płyta nagrobna Stanisława Kazimierza Gonzagi Myszkowskiego (zm. 1685), szóstego ordynata. Przy bramce od północy, zwieńczonej rzeźbą św. Jana Nepomucena, rośnie stara lipa, pomnik przyrody.

KURS PRZEDMAŁŻEŃSKI Początek: 18 sierpnia godzina 19.00

Historia zakonu

Św. Franciszek z Asyżu
i franciszkanie

Św. Franciszek z Asyżu (1182 -1226), syn bogatego kupca, zamierzał początkowo obrać karierę rycerską. Jednak pod wpływem łaski bożej przeżył głęboką wewnętrzną ewolucję, która zakończyła się wejściem na  drogę doskonałego naśladowania  Chrystusa.  Sposób życia, jaki zaczął   prowadzić,   budził   początkowo   zdziwienie  a nawet kpiny. Później jednak zaczęto go szanować i podziwiać, ale także naśladować.

Trzecia reguła doczekała się uroczystego zatwierdzenia przez papieża Honoriusza  III bullą z 29 listopada 1223 roku. Składa się ona z 12 rozdziałów i po dzień dzisiejszy stanowi normę i  podstawę życia franciszkańskiego. Można ją streścić w  następujących słowach: Reguła i życie Braci Mniejszych polega na zachowywaniu świętej Ewangelii Pana naszego Jezusa Chrystusa przez życie  w posłuszeństwie,  bez  własności  i w  czystości .

Dzisiaj franciszkanie stanowią w Polsce pierwszą co do liczebności wspólnotę zakonną. Dzielą się na 5 prowincji. Należy do nich około 1300 zakonników, którzy przebywają w blisko 100 domach zakonnych. Rozwijają wieloraką i owocną działalność apostolską. Prowadzą liczne parafie, sanktuaria, głoszą rekolekcje i misje ludowe, są duszpasterzami akademickimi i w szpitalach, wykładowcami na wyższych uczelniach katolickich i świeckich, wydają książki i publikują artykuły naukowe i popularne w wielu czasopismach.

Ponad 200 franciszkanów przebywa poza granicami kraju. Pracują na misjach, wśród Polonii i  katolików innych narodowości w następujących krajach: Argentyna, Austria, Australia, Boliwia, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Szwecja, Niemcy, Francja, Belgia, Włochy, Ukraina, Białoruś, USA, Kanada, Libia, Togo, Kongo, Izrael, wyspy Rodos i Cypr, Rosja, Szwajcaria, Ziemia Święta, Kazachstan, Papua Nowa Gwinea.

Sister Thumbnail
Używamy plików cookies Ta witryna korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności i plików Cookies .
Korzystanie z niniejszej witryny internetowej bez zmiany ustawień jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików Cookies. Zrozumiałem i akceptuję.
99 0.14596700668335